نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
گروه آموزشی فیزیولوژی ورزشی ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ،دانشگاه محقق اردبیلی ، اردبیل ،ایران
چکیده
اهداف و زمینه مطالعه:
تمرینات هوازی طولانیمدت یکی از مداخلات غیردارویی مؤثر برای ارتقای سلامت قلب و عروق هستند. هدف این مقاله مرور، بررسی جامع سازگاریهای قلبیعروقی ناشی از فعالیت هوازی با تمرکز بر ضربان قلب، فشار خون، عملکرد اندوتلیال، سفتی شریانی و نقش نیتریک اکسید (NO) است.
روشهای مرور و منابع دادهها:
برای انجام این مرور، جستجوی نظاممند در پایگاههای PubMed، Scopus و Web of Science با کلیدواژههای مرتبط با تمرینات هوازی، عملکرد عروقی، FMD، PWV، NO و فشار خون انجام شد. مقالات منتشرشده بین سالهای 2000 تا 2024 شامل کارآزماییهای بالینی، مطالعات مشاهدهای و مرورهای سیستماتیک ارزیابی و انتخاب شدند.
یافتهها:
شواهد نشان میدهند تمرینات هوازی منظم موجب کاهش ضربان قلب استراحت از طریق افزایش حجم ضربهای قلب و کاهش بار کاری قلب میشود. همچنین کاهش معنیدار فشار خون سیستولیک و دیاستولیک در نتیجه کاهش مقاومت عروقی محیطی و بهبود تنظیم خودکار عصبی گزارش شده است. تمرینات هوازی با افزایش اتساع وابسته به جریان (FMD)، بهبود دسترسپذیری NO، کاهش استرس اکسیداتیو و کاهش سفتی شریانی—اندازهگیریشده با سرعت موج نبض (PWV)—سبب ارتقای عملکرد عروقی میشوند. یافتهها با نتایج مطالعات کلیدی (مانند Monahan et al., 2001 و Gong et al., 2021) همسو هستند.
نتیجهگیری:
جمعبندی نشان میدهد تمرینات هوازی طولانیمدت نقش بنیادین در پیشگیری و مدیریت بیماریهای قلبیعروقی دارند و باید به عنوان بخشی از برنامههای درمانی و سیاستهای بهداشت عمومی ترویج شوند.
کلیدواژهها