فیزیولوژی ورزشی گروه‌های خاص
پاسخ شاخص‌های آسیب و التهاب عضلانی به تمرینات ورزشی در بازیکنان فوتبال: یک مطالعه مروری نظام مند
نوع مقاله : مقاله مروری
نویسندگان
گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
چکیده
اهداف و زمینه مطالعه:
فوتبال با فعالیت‌های تناوبی شدید، منجر به آسیب عضلانی و پاسخ‌های التهابی سیستمیک می‌شود. هدف این مطالعه، مرور نظام‌مند شواهد موجود در مورد اثرات تمرینات ورزشی بر نشانگرهای آسیب عضلانی (کراتین‌کیناز) و شاخص‌های التهابی (CRP، اینترلوکین-۶، اینترلوکین-۱β، فاکتور نکروز تومور-α و اینترلوکین-۱۰) و لاکتات خون در بازیکنان فوتبال بود.
روش‌های مرور و منابع داده‌ها
جستجوی سیستماتیک در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar تا فوریه ۲۰۲۶ انجام شد. مطالعات اصیل با طراحی کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده، غیرتصادفی کنترل‌شده یا قبل-بعد که به بررسی اثر تمرینات ورزشی بر نشانگرهای موردنظر در بازیکنان فوتبال پرداخته بودند، وارد شدند.
یافته‌ها:
از ۳۰۲ مقاله شناسایی‌شده، ۲۹ مطالعه واجد شرایط وارد مرور شدند. یافته‌ها نشان داد که تمرینات ورزشی به‌طور مداوم سبب افزایش کراتین‌کیناز (اوج در ۲۴-۴۸ ساعت) و پاسخ‌های التهابی می‌شوند، اما شدت و الگوی پاسخ‌ها به عواملی چون نوع و شدت تمرین، نسبت کار به استراحت، زمان ارزیابی، استراتژی‌های ریکاوری و ویژگی‌های فردی وابسته است. اکثر مطالعات با محدودیت‌هایی نظیر حجم نمونه کوچک (اغلب <۲۵ نفر)، مداخلات تک‌جلسه‌ای، پیگیری کوتاه‌مدت (<۷۲ ساعت) و غلبه جمعیت مردانه مواجه بودند.
نتیجه‌گیری:
پایش استاندارد نشانگرهای زیستی در زمان‌های مشخص، اولویت‌دهی به فرمت‌های ۴v4 و ۶v6 و نسبت کار به استراحت ۱:۱، و شخصی‌سازی ریکاوری بر اساس ژنوتیپ و ویژگی‌های فردی، توصیه‌های کلیدی برای مربیان است. انجام مطالعات طولانی‌مدت با حجم نمونه بزرگ‌تر، کنترل دقیق عوامل مخدوش‌گر، اندازه‌گیری IL-10 و پژوهش در جمعیت زنان، اولویت‌های تحقیقاتی آینده می‌باشند.
کلیدواژه‌ها
)