نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• میترا خادم الشریعه ¹
• اعظم ملانوروزی ²
• آرزو اصغری ³

¹ استادیار گروه تربیت بدنی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، ایران

² استادیار، گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد. خراسان شمالی، ایران.

³ استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران.

چکیده

مقدمه:
شیوع اختلالات متابولیک در زنان میانسال رو به افزایش است. تمرینات ترکیبی اثرات هم‌افزایی بر سلامت متابولیک دارد، با این حال شواهد درباره تاثیر پروتکل‌های مبتنی بر خودتنظیمی شدت (RPE) بر شاخص‌های شاخص تری‌گلیسیرید–گلوکز (TyG) و نسبت نوتروفیل به لنفوسیت (NLR) محدود است.
روش تحقیق:
این مطالعه نیمه‌تجربی بر روی ۳۶ زن میانسال کم‌تحرک ۴۰ تا ۶۰ ساله انجام شد که به‌صورت تصادفی در دو گروه تمرین (۱۸ نفر) و کنترل (۱۸ نفر) قرار گرفتند. گروه تمرین به مدت ۸ هفته، ۳ جلسه در هفته و هر جلسه حدود ۶۰ دقیقه، تمرینات ترکیبی هوازی و مقاومتی را با شدت خودتنظیمی مبتنی بر مقیاس درک فشار (RPE) انجام داد. شاخص‌های HbA1c، گلوکز خون، تری‌گلیسیرید و شمارش سلول‌های خونی (CBC) ارزیابی و شاخص‌های NLR و TyG محاسبه شدند. کیفیت زندگی با پرسشنامهSF-36 و عملکرد جسمانی با آزمون‌های ۶ دقیقه پیاده‌روی، آزمون زمان‌دار برخاستن و رفتن، نشستن و برخاستن ۳۰ ثانیه‌ای و قدرت پنجه دست ارزیابی شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل‌کوواریانس و با کنترل مقادیر پیش‌آزمون تحلیل شدند.
یافته‌ها:
تمرین مبتنی بر RPE منجر به کاهش معنادار HbA1c(۰۱/۰ p=)، گلوکز ناشتا (۰۰۲/۰p=)، NLR (۰۰۱/۰ p=) و شاخص TyG شد (۰۰۱/۰ p=). عملکرد جسمانی به‌طور معنی‌داری بهبود یافت (۰۱/۰ p=)، به‌علاوه مؤلفه‌های کیفیت زندگی بهبود معنی‌داری نشان دادند (۰۰۱/۰ p=).
نتیجه‌گیری:
تمرینات ترکیبی مبتنی بر خودتنظیمی شدت می‌تواند به‌عنوان یک مداخله مؤثر و فردمحور، موجب بهبود کنترل گلیسمی، کاهش التهاب سیستمیک، بهبود شاخص مقاومت به انسولین، ارتقای عملکرد جسمانی و بهبود برخی مؤلفه‌های کیفیت زندگی را در زنان کم‌تحرک بهبود بخشد.

کلیدواژه‌ها

• تمرین ترکیبی
• خودتنظیمی شدت
• شاخص تری‌گلیسرید–گلوکز
• نسبت نوتروفیل به لنفوسیت
• کیفیت زندگی